Airco als verwarming in de winter: hoe efficiënt is dat echt?

Snelle samenvatting

Een moderne airco verwarmt in de winter via dezelfde warmtepomptechniek als een echte warmtepomp, en haalt daarbij een rendement van 300 tot 500 procent. Voor één kilowattuur stroom krijg je dus drie tot vijf keer zoveel warmte terug. Dat maakt verwarmen met een airco vaak goedkoper dan met gas, zeker bij goed geïsoleerde woningen en milde vorst.

• Een lucht-lucht warmtepomp (airco) behaalt in de praktijk SCOP-waarden tussen 4,3 en 5,9.
• Een cv-ketel haalt gemiddeld 90 tot 100 procent rendement, een airco dus vier tot vijf keer meer.
• Bij strenge vorst onder de min 7 graden daalt het rendement merkbaar.
• De ISDE-subsidie geldt niet voor losse airco's, wel voor (hybride) warmtepompen.
• Een airco verwarmt per ruimte, niet je tapwater. Daarvoor blijft een aparte oplossing nodig.

Introductie

Je hebt vorige zomer een airco laten plaatsen tegen de hitte. Nu staat de winter voor de deur, en je leest dat datzelfde kastje ook kan verwarmen. Klopt dat, en is het slim om je cv-ketel een paar graden lager te zetten?

Het korte antwoord: ja, het kan, en het is vaak verrassend efficiënt. Een airco met warmtepompfunctie haalt warmte uit de buitenlucht en pompt die naar binnen. Diezelfde techniek zit in een volwaardige lucht-water warmtepomp.

Duurzaam Plus ziet dit patroon terugkeren bij woningeigenaren in Noord-Brabant en Utrecht: mensen die een airco kochten voor de zomer, ontdekken dat het apparaat een groot deel van het stookseizoen de cv-ketel kan ontlasten. Maar er zitten haken en ogen aan. Het rendement zakt bij strenge vorst, de airco verwarmt geen tapwater, en niet elke woning is geschikt. In dit artikel staat precies wanneer verwarmen met een airco loont, wat het concreet oplevert, en wanneer een hybride warmtepomp de betere keuze is. Aan de hand van een praktijkvoorbeeld uit de regio wordt het rekensommetje tastbaar gemaakt.

Hoe werkt een airco als verwarming en hoe efficiënt is dat?

Een airco met warmtepompfunctie keert in de wintermodus het koelproces om: in plaats van warmte naar buiten te brengen, haalt het apparaat warmte uit de koude buitenlucht en geeft die binnen af. Ook bij vrieskou zit er nog warmte-energie in de lucht die het systeem kan benutten.

Waarom het rendement boven de 100 procent ligt

De sleutel zit in het verschil tussen verbranden en verplaatsen. Een cv-ketel verbrandt gas en zet de energie één op één om in warmte. Een airco verplaatst warmte, en dat kost veel minder energie dan opwekken. Volgens de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland ligt het jaarrendement van een warmtepomp doorgaans tussen 300 en 500 procent, terwijl een cv-ketel gemiddeld op 90 tot 100 procent zit. Eén kilowattuur stroom levert dus drie tot vijf kilowattuur warmte op.

Wat de cijfers zeggen over lucht-lucht systemen

Een airco is technisch een lucht-lucht warmtepomp. Volgens cijfers van InstallateursZaken worden bij deze systemen in de praktijk SCOP-waarden van 4,3 tot 5,9 gehaald. Ter vergelijking: bij een lucht-water warmtepomp daalt de SCOP van 4,7 bij een aanvoertemperatuur van 35 graden naar 3,3 bij 55 graden. Een airco scoort dus relatief hoog, juist omdat hij lucht direct verwarmt en geen water op temperatuur hoeft te brengen.

De grens: wat gebeurt er bij strenge vorst?

Het rendement is niet constant. Hoe kouder het buiten wordt, hoe harder de compressor moet werken en hoe lager de SCOP zakt. Onder ongeveer min 7 graden neemt de efficiëntie doorgaans flink af, en sommige modellen schakelen dan terug. Voor het Nederlandse klimaat, met relatief milde winters, blijft een airco een groot deel van het seizoen ruim efficiënter dan gas.

Zelf aan de slag:

• Zoek het SCOP-label van je airco op (vaak tussen 4 en 5,5). Onder de 4 is verwarmen minder interessant.
• Bereken je stroomprijs gedeeld door SCOP en vergelijk met je gasprijs per kWh warmte: lager bedrag wint.
• Check de minimale werktemperatuur in de handleiding. Werkt je model niet onder min 10 graden, houd dan de cv-ketel als achtervang.
• Houd bij dat een airco per kamer verwarmt: tel alleen de ruimtes mee waar een binnenunit hangt.

Wat kost verwarmen met een airco en wat levert het op?

Verwarmen met een airco loont vooral als je stroomprijs per kWh, gedeeld door het rendement, lager uitkomt dan je gasprijs per kWh warmte. Bij de meeste tariefcombinaties in 2026 is dat het geval voor goed geïsoleerde woningen.

De rekenlogica achter de besparing

Stel je gasketel haalt 95 procent rendement en je airco een SCOP van 4,5. Dan heeft de airco per eenheid warmte ongeveer vijf keer minder energie nodig dan de ketel. Of dat ook vijf keer goedkoper is, hangt af van de verhouding tussen je stroom- en gasprijs. Omdat stroom per kWh duurder is dan gas, valt de werkelijke besparing lager uit, maar bij de meeste prijsverhoudingen blijft er een voordeel over. Wie zonnepanelen heeft, profiteert extra: zelf opgewekte stroom verlaagt de stookkosten verder. De combinatie met opslag wordt nog interessanter, zoals beschreven in dit overzicht over wanneer een thuisbatterij naast zonnepanelen slim is.

Geen ISDE-subsidie voor een losse airco

Een belangrijk verschil met een echte warmtepomp: voor een losse airco geldt geen subsidie. De ISDE-regeling van de RVO loopt tot en met 31 december 2030 en kan oplopen tot 30 procent van de investering, met een minimum van 500 euro, maar geldt alleen voor (hybride) warmtepompen op de meldcodelijst. Een airco valt daar buiten. Reken dus zonder subsidie als je puur voor een airco kiest.

Wat een woningeigenaar in de praktijk merkt

In de praktijk ziet Duurzaam Plus dat woningeigenaren met een airco hun cv-ketel in het tussenseizoen, het najaar en vroege voorjaar, vaak grotendeels kunnen uitzetten. De ketel springt dan alleen bij voor tapwater en strenge vorst. Dat drukt het gasverbruik en daarmee de jaarrekening, zonder dat je de hele woning hoeft te verbouwen.

Zelf aan de slag:

• Noteer je gasverbruik van vorig stookseizoen als nulmeting.
• Verwarm dit seizoen het tussenseizoen met de airco en vergelijk je gasverbruik per maand.
• Daalt je gasverbruik in oktober en april zichtbaar, dan werkt de strategie.
• Heb je zonnepanelen, stook dan overdag met de airco op eigen stroom voor maximaal voordeel.

Airco of hybride warmtepomp: wat past beter bij een gezinswoning?

Een airco verwarmt losse ruimtes, een hybride warmtepomp werkt samen met je cv-ketel en verwarmt de hele woning plus tapwater. Welke beter past, hangt af van je woning, je budget en je ambitie.

Wanneer een airco volstaat

Voor wie vooral een paar veelgebruikte ruimtes wil verwarmen, de woonkamer, een thuiswerkkamer, en al een airco voor de zomer overweegt, is verwarmen met die airco een logische bonus. Je benut één apparaat voor twee seizoenen. Het nadeel: de airco verwarmt geen tapwater en bereikt slecht ruimtes zonder binnenunit, zoals slaapkamers achter dichte deuren.

Wanneer een hybride warmtepomp wint

Een hybride warmtepomp is een lucht-water systeem dat naast je bestaande cv-ketel hangt. De warmtepomp doet het grootste deel van het stookwerk, de ketel springt bij op koude dagen en voor warm water. Dat de markt deze kant op beweegt blijkt uit CBS-cijfers via de Vereniging Warmtepompen: eind 2024 stonden er 2,6 miljoen warmtepompen in Nederland, 17 procent meer dan een jaar eerder, en van de verkochte lucht-water warmtepompen was 42 procent hybride. De overheid mikt volgens het Klimaatakkoord op 1 miljoen hybride warmtepompen in de bestaande bouw in 2030.

Een eerlijke vergelijking

De twee oplossingen sluiten elkaar niet uit. Veel woningen combineren ze: een airco voor de woonkamer en zomerkoeling, een hybride warmtepomp voor de basislast en tapwater.

Zelf aan de slag:

• Wil je alleen losse ruimtes verwarmen en koelen? Kies een airco.
• Wil je je gasverbruik woningbreed verlagen plus warm water? Kies een hybride warmtepomp.
• Twijfel je? Vraag een warmteplan op maat voor jouw woning aan waarin beide opties worden doorgerekend.
• Heb je goede isolatie en lage temperatuurradiatoren? Dan haalt een hybride warmtepomp een hoger rendement.

Praktijkvoorbeeld: een gezinswoning uit de jaren tachtig

Praktijkvoorbeeld: een typisch verduurzamingsscenario

Stel je een rijtjeswoning uit de jaren tachtig voor met redelijke isolatie en een airco die vorig jaar werd geplaatst tegen de zomerhitte. De bewoners gebruiken het apparaat in de winter nauwelijks, uit gewoonte.

De uitgangssituatie

De woning heeft een cv-ketel die het hele jaar de woonkamer en slaapkamers verwarmt. Het gasverbruik is gemiddeld voor dit woningtype. De airco in de woonkamer staat in de winter uit, terwijl die ruimte juist het meest wordt gebruikt.

De aanpak van Duurzaam Plus

In een situatie als deze kijkt Duurzaam Plus eerst naar het isolatieniveau en de gebruikspatronen voordat er hardware bij komt. Een airco die er al hangt, kan vaak meteen worden ingezet voor het tussenseizoen, zonder investering. Vervolgens wordt doorgerekend of een hybride warmtepomp de basislast kan overnemen. Door dakwerk, isolatie en installatie onder één dak te combineren, voorkomt Duurzaam Plus dat losse partijen langs elkaar heen werken.

Het verloop over een stookseizoen

Door de bestaande airco in oktober, november en het voorjaar in te zetten, neemt het gasverbruik in die maanden merkbaar af. De cv-ketel blijft actief voor tapwater en de koudste weken. De exacte besparing varieert per woning en tariefcontract, maar de richting is duidelijk: minder gas, lagere stookkosten, en een airco die in twee seizoenen rendeert in plaats van één.

Zelf aan de slag:

• Inventariseer welke ruimtes je nu met gas verwarmt terwijl er al een airco hangt.
• Zet de airco een seizoen lang in tijdens het tussenseizoen en log je gasmeter maandelijks.
• Laat na één seizoen een warmtepompberekening maken op basis van je echte verbruik.
• Combineer eventueel toekomstig dakwerk met isolatie, zodat het rendement van elke warmtebron stijgt.

Resultaten en voordelen op een rij

De grootste winst van verwarmen met een airco zit in het benutten van bestaande apparatuur tegen een rendement dat gas ruim overtreft. Voor veel woningeigenaren is dit de goedkoopste eerste stap richting minder gas.

Lagere stookkosten zonder grote verbouwing

Wie al een airco heeft, kan zonder extra investering een deel van het stookseizoen overschakelen. Het rendement van 300 procent of meer betekent dat elke kilowattuur stroom meerdere keren zoveel warmte oplevert. In het tussenseizoen kan de cv-ketel daardoor vaak uit.

Comfort en koeling in één apparaat

Een airco levert verwarming in de winter én koeling in de zomer. Dat dubbele gebruik maakt de terugverdientijd korter, omdat het apparaat het hele jaar rendeert in plaats van alleen tijdens hete dagen. Voor woningen zonder ruimte voor een volledige warmtepompinstallatie is dit een praktische oplossing.

Een opstap naar verdere verduurzaming

Verwarmen met een airco is zelden het eindpunt. Het is een laagdrempelige eerste stap die laat zien hoeveel een elektrische warmtebron kan schelen. Veel woningeigenaren zetten daarna de stap naar een hybride warmtepomp of breiden hun zonnepanelen uit, zodat ze de airco op eigen stroom laten draaien. Wie die route overweegt, vindt praktische aandachtspunten in dit overzicht over zonnepanelen laten installeren in 2026.

Zelf aan de slag:

• Bepaal of je doel comfort, kostenbesparing of volledig van het gas af is.
• Zet bij twijfel eerst de bestaande airco in en meet het effect een seizoen.
• Reken pas daarna grotere investeringen door, op basis van je werkelijke verbruik.
• Combineer met zonnepanelen om de stroom voor verwarming zelf op te wekken.

Belangrijkste inzichten

Verwarmen met een airco is efficiënter dan veel mensen denken, maar het is geen wondermiddel. Het werkt het best als aanvulling, niet als volledige vervanging van je verwarming. De objectieve vergelijking tussen systemen is mogelijk dankzij de Europese norm NEN-EN 14825:2022, die vastlegt hoe de seizoensefficiëntie van warmtepompen en airco's wordt gemeten bij wisselende deellast. Let bij aankoop dus op de SCOP-waarde volgens die norm.

De drie kernpunten: een airco verwarmt met een rendement dat gas ruim overtreft, maar verwarmt geen tapwater en zakt in rendement bij strenge vorst. Een hybride warmtepomp pakt de hele woning aan en komt in aanmerking voor ISDE-subsidie. En de slimste route begint vaak met meten: zet wat je al hebt eerst in, en investeer daarna gericht.

Veelgestelde vragen

Kan een airco echt een huis verwarmen in de winter?

Ja, een airco met warmtepompfunctie verwarmt prima in het Nederlandse klimaat. Het apparaat haalt warmte uit de buitenlucht, ook bij vorst, en haalt een rendement van 300 tot 500 procent. Bij strenge vorst onder min 7 graden zakt de efficiëntie merkbaar, dus voor de koudste weken blijft een achtervang zoals een cv-ketel verstandig.

Is verwarmen met een airco goedkoper dan met gas?

Doorgaans wel, mits je woning redelijk geïsoleerd is. Deel je stroomprijs per kWh door het rendement (SCOP) van de airco en vergelijk dat met je gasprijs per kWh warmte. Bij de meeste tariefverhoudingen in 2026 valt de airco voordeliger uit, en met zonnepanelen wordt het verschil nog groter.

Heb je een aparte groep nodig voor een airco of warmtepomp?

Vaak wel, afhankelijk van het vermogen en de bestaande meterkast. Een airco of warmtepomp vraagt om voldoende elektrische capaciteit, en een gecertificeerd installateur beoordeelt of een aparte groep nodig is. Duurzaam Plus voert deze beoordeling standaard uit voordat een installatie wordt gepland, zodat de installatie veilig en volgens norm gebeurt.

Kan ik subsidie krijgen voor een airco als verwarming?

Voor een losse airco niet, voor een (hybride) warmtepomp wel. De ISDE-regeling van de RVO loopt tot eind 2030 en geeft minimaal 500 euro, oplopend tot 30 procent van de investering, mits het apparaat op de meldcodelijst staat. Een airco valt buiten deze regeling, dus reken daar zonder subsidie.

Hoe helpt Duurzaam Plus bij de keuze tussen airco en warmtepomp?

Duurzaam Plus rekent beide opties door op basis van je werkelijke verbruik, isolatie en gebruikspatroon. Het bedrijf combineert dakwerk, isolatie, zonnepanelen en installatie onder één dak, met gecertificeerde vakmannen en een vast aanspreekpunt. Zo voorkom je dat losse partijen langs elkaar heen werken en krijg je een advies dat past bij jouw woning in Noord-Brabant of Utrecht.

Conclusie

Verwarmen met een airco in de winter is efficiënter dan veel mensen verwachten: een rendement van 300 tot 500 procent laat gas ver achter zich. Voor wie al een airco heeft, is het inzetten ervan in het tussenseizoen de goedkoopste manier om gasverbruik te verlagen, zonder verbouwing. De grenzen zijn helder: geen tapwater, minder rendement bij strenge vorst, en geen ISDE-subsidie voor een losse unit. Wie de hele woning wil verduurzamen, komt al snel uit bij een hybride warmtepomp, vaak in combinatie met zonnepanelen.

De slimste eerste stap is meten: zet in wat je al hebt en bekijk het effect op je gasmeter. Wil je weten welke combinatie van airco, warmtepomp en zonnepanelen past bij jouw woning en verbruik, dan rekent Duurzaam Plus de opties voor je door, met gecertificeerde vakmannen en korte lijnen in de regio.